
Sawl un ohonom sy’n hoffi edrych ar yr adar yn bwydo yn ein
gerddi, y fwyalchen yn sathru ar y lawnt tra’n ceisio denu
pry genwair i’r wyneb, neu’r robin goch yn hercian
o gwmpas yn chwilio am bryd? Neu efallai mai’r pili pala
sy’n eich diddanu wrth hedfan yn ysgafn o flodyn i flodyn
yn bwydo ar y neithdar. Pa un bynnag sy’n ffefryn gennych,
mae cyfle i chi gynnig llawer mwy i’r bwyd gwyllt yn eich
gardd drwy ddarparu ar eu cyfer!
Drwy arddio ar gyfer bywyd gwyllt mae modd i chi ddatblygu gwarchodfa
natur i chi eich hunan, boed yng ngardd yr ysgol, neu adref yn
yr ardd gefn. Ewch ati i geisio denu y mwyaf posib o fywyd gwyllt
i’ch gardd drwy ddilyn y deg cam isod.
10 AWGRYM AR SUT I DDENU BYWYD GWYLLT
1 Plannwch y math o flodau
sy’n llawn
neithdar i fwydo glöynnod byw a phryfed, a rhai s’yn
cynhyrchu hadau a ffrwythau ar gyfer adar, yn hytrach na rhai
heb neithdar sydd
felly’n
dda i ddim i fywyd gwyllt.
2 Ceisiwch leihau’r defnydd o bla-leiddiaid oherwydd
maent
yn lladd creaduriaid da yn ogystal â’r rhai drwg. Gwell
fyddai gweithio gyda natur yn hytrach nag yn ei erbyn.
Gadewch i’r pry hofran, y fuwch goch gota a’r draenog
reoli pla ar eich rhan. Bydd hynny’n well i fywyd gwyllt,
yr amgylchedd ac i chwithau. |

|
| |
Celyn yn wledd i’r adar |
3 Adeiladwch dwmpath o foncyffion a thomen gompost
a fydd yn rhoi lloches a bwyd i fywyd gwyllt ac yn rhoi
maeth yn ôl ’r ardd. Os defnyddiwch gompost ‘cartref’ yn
lle mawn, fe allech fod yn
arbed cynefin sydd wedi mynd yn eithaf prin erbyn hyn yn sgîl cloddio’r
mawn.
4 Beth am greu pwll dŵr yn eich gardd?
Fe fydd yn
siwr o ddenu bywyd gwyllt, os nad oes
pysgod ynddo. Dylai un o ymylon y pwll fod yn llethr graddol fel y gall creaduriaid
fynd i
mewn ac allan o’r dŵr yn hawdd. Cofiwch blannu planhigion ar o leiaf
un ochr y pwll.
Ar ôl y llafur a’r chwysu daw …
 |
 |
 |
| llenwi |
… a phlannu |
… a mwynhau |
5 Ceisiwch sicrhau fod gennych blanhigion
yn blodeuo drwy’r
flwyddyn. Anelwch at gael o
leiaf un math o blanhigyn sy’n denu bywyd gwyllt i flodeuo bob mis. Bydd
hyn yn rhoi
mwynhad i chi ac yn gadael i’r pryfetach gael neithdar. 6 Bwydwch yr adar – mae’n iawn eu bwydo trwy’r
flwyddyn. Byddant yn bwyta pryfed
plagus tra’n disgwyl eu tro wrth y bwrdd adar!
7 Gosodwch focs nythu i’r adar mewn man cysgodol sy’n
gwynebu’r dwyrain ac sydd allan
o gyrraedd cathod.
8 Cewch fwy o löynnod
byw, pryfed hofran (sy’n bwyta
llyslau plagus) a gwenyn yn ymweld â’ch gardd os plannwch
planhigion i’w denu mewn mannau heulog
a chysgodol.
9 Gadewch i’r iorwg / eiddew dyfu – mae’n
rhoi cysgod i adar ac yn cynhyrchu neithdar
ddiwedd y gaeaf, ac aeron yn gynnar yn y gwanwyn, pan fo bwyd yn brin i’r
adar.
10 Plannwch nifer o blanhigion parhaol mewn clwstwr
trwchus a gadael iddynt dyfu heb darfu
arnynt. Bydd hyn yn galluogi madfallod dŵr a llyffantod lochesu a chwilio am
fwyd.
Os yw eich ysgol chi o fewn, neu yn agos
at ffiniau Parc Cenedlaethol Eryri, pan na wnewch chi ymuno â Chystadleuaeth
Gardd Fywyd Gwyllt Orau Eryri.
Mae’r gystadleuaeth
ar agor i ysgolion ac i erddi preifat, gyda siawns o ennill
hyd at £400 am yr ardd fuddugol! Am fwy o wybodaeth am y gystadleuaeth ac am
arddio bywyd gwyllt,
cysylltwch â:
Ifer Gwyn,
Swyddog Garddio Bywyd Gwyllt Eryri,
Plas Tan y Bwlch,
Maentwrog,
Blaenau Ffestiniog, GWYNEDD,
LL41 3YU. Ffôn: 01766 590 324
E-bost: ifer.gwyn@eryri-npa.gov.uk
|
|